Üstün Yetenekler |
|---|
ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLAR
Üstün veya Özel Yetenek:
Zekâ, yaratıcılık, sanat, spor, liderlik kapasitesi veya akademik alanlarda akranlarına göre üst seviyede performans gösterme durumudur.
Üstün zekalı ve üstün yeteneklilerin öğrenme yetenekleri, okullardaki genel eğitimin gerektirdiğinin çok üstündedir. Özellikle ilköğretim ve orta öğretim programları bu bireylerin ihtiyaçlarına göre düzenlenmiş olmadığından ve bundan dolayı da yeteneklerinin tümünü kullanamadıklarından dolayı Üstün zekalı ve Üstün yetenekli bireylerin, özel eğitim kapsamına alınarak , özel programlar ve özel yetişmiş personel tarafından eğitilmeleri gerekmektedir.
Üstün zekalı ve üstün yeteneklilerin dikkate alınması, onlardan özel biçimde yararlanma fikri oldukça eskidir. Ancak gerçek anlamda özel eğitimlerinin yirminci yüzyılda başladığı söylenebilir.
Özellikleri :
Gelişimin tümü alanlarında yaşıtlarının ilerisindedirler.
Erken yürür, erken konuşur,Okumayı erken yaşta öğrenirler.
Sürekli soru sorarlar,meraklıdırlar.
Zihinsel ve fiziksel olarak büyük bir enerjiye sahiptirler.
Ayrıntılara olağanüstü dikkat ederler.
Öğrenme ve bilgiye sürekli açlık duyarlar.
Zengin sözcük hazinesine sahiptirler. Kelimeleri doğru telaffuz ederler, yerli yerinde kullanırlar ve akıcı bir konuşmaları vardır.
Çabuk öğrenme, kavrama ve akılda tutma özellikleri vardır.
Uzun süre dikkatlerini bir konu üzerinde yoğunlaştırabilirler.
İlgi alanları geniştir.
Karmaşık problemler çözmekten hoşlanırlar.
Sorumluluk duyguları kuvvetlidir. Sorumluluk almayı çok ister ve bunu yerine getirmekten hoşlanırlar.
Gözlem güçleri vardır.
Genelleme ve soyutlama yaparak bilgilerini başka alanlara aktarabilirler.
Sebep-sonuç ilişkisine ilgi duyarlar.
Yaratıcılık ve mucitlik özellikleri vardır.
Azimli ve sebatlıdırlar.
Kendilerine güvenleri tamdır.
Espri yetenekleri vardır.
Duyarlıdırlar, başkalarına karşı empati duyarlar.
Güçlü bir konsantrasyona sahiptirler.
Liderlik özellikleri vardır.
Amaçlarına ulaşmaktan ve başarıdan zevk duyarlar.
Orijinal ve eleştirel düşünceye sahiptirler.
Başkalarıyla kolayca işbirliği yaparlar.
Alçak gönüllüdürler, başkalarına yardım etmekten hoşlanırlar.
Çalışkandırlar.
* Ancak bütün bu özellikler her çocukta aynı derecede bulunmaz.
Sınıflandırma:
Üstün zekalı ve üstün yetenekli bireylerin tanımlanmalarında kesin bir sınırlamayı gerektiren zeka bölümü kullanılarak sınıflandırma yapılmamaktadır. Ancak Türkiye’de yapılan sınıflandırmada Rehberlik Araştırma Merkezlerince yapılan ölçümler sonucu zeka bölümüne bakılmaktadır.Bu yaklaşımın değişmesi gerekir. Çünkü etiketlenme tehlikesi, Üstün zekalı ve üstün yetenekli bireyler içinde söz konusudur. Konulan etiket, bireye karşı ailenin ve toplumun tutumlarında değişikliğe neden olabilmektedir. Bu değişiklikler bir çok durumda bireyin gelişimini olumsuz yönde etkilemekte, aile içi ilişkileri bozmaktadır
Üstün zekalı ve üstün yetenekli bireylerin sınıflandırılması normal dağılım eğrisi dikkate alınarak zeka bölümü rakamlarıyla yapılmaktadır.Buna göre:
• Zeka bölümleri 110-130 arası olanlar üstün zekalı bireyler,
• Zeka bölümleri 130 ve daha yukarısı olanlar çok üstün zekalı yada dahi bireyler,
• Zeka bölümü sürekli olarak 120 ve daha yukarı olup da güzel sanatlar, matematik, fen ve teknik gibi alanlarda yaşıtlarından belirgin ölçüde üstün olanlar özel yetenekli bireyler,
• Genel olarak zekaları ortanın üstünde olup da müzik, resim ve diğer güzel sanatlar ile fen ve teknik alanlarda objektif ölçülerle yaşıtlarının % 99’undan üstün olanlar üstün özel yetenekli bireyler, olarak kabul edilmektedir.
|
|
